Alerji ve Astım günümüzde gittikçe daha sık rastladığımız, hastaların hayat kalitesini bozan ve yaşamı birçok yönden kısıtlayan kronik bir hastalıktır. Hamileler üzerinde yapılan araştırma sonuçlarına göre gebelerin, yaklaşık üçte birinde astım ve alerjiyle ilgili problemler artış gösterirken, üçte birinde değişmemekte, üçte birinde ise iyileşme gözlenmektedir.

Astımdaki bu hızlı artışın doğrudan beslenme ile bir ilişkisi vardır. Toplum olarak geleneksel beslenme alışkanlıklarını bırakıp, modern beslenme diye tanımlanan fast food yemek yeme alışkanlıkları bu artışın nedenlerindendir. Batılı yaşamın getirdiği bu modern beslenmedeki eksikliklerin giderilmesi alerji ve astımın seyrine olumlu etki etmektedir. Ancak astım bir kez oturduktan sonra beslenme değiştirilse bile hastalık tam olarak ortadan kaldırılamamakta; sadece şiddeti azaltılabilmektedir. Bu nedenle alerji ve astımın çocukluk dönemi önlenmesi toplumdaki bu artışı başından durdurma yetisine sahip olacaktır.

Alerji;  bebek daha anne karnındayken gelişmeye başlar. Genetik olarak alerji potansiyeli olan bebeklerin, çevre ile etkileşimi sonucunda alerji gelişir. Bu bebeklerde, bağışıklık sistemi normal yolundan çıkarak alerji yönüne sapar. Hamilelik döneminde beslenme, genetik yatkınlığı olan bebekler için etkileşime giren en önemli faktörlerden birisidir. Annenin hamilelik dönemindeki beslenme şekli bebeğin bağışıklığındaki bu sapmayı engelleyebilir.

E VİTAMİNİ (ALFA -TOKOFEROL)

Antioksidanlar bu yönde etkisi en fazla araştırılan besin öğelerindendir. Bu besin öğelerinin başında E vitamini gelmektedir. E vitaminin bağışıklık sistemi üzerine kompleks etkileri olduğu bilinmektedir. Güçlü bir antioksidan olan E vitaminin hamilelikte yetersiz alınmasının çocuklarda astım ile sonuçlandığı gösterilmiştir. Gebelikte E vitamini bebeğin akciğer ve bağışıklık sistemi gelişimine katkıda bulunmaktadır. Gebeliğin ilk 3 ayında annenin kanında E-vitamini düzeyinin düşük olmasının çocuğun akciğerlerin yeterince gelişememesi ile sonuçlandığı ve bu çocuklarda astım gelişiminin daha sık olduğu gözlenmiştir. Alerjisi olan hamilelerin E vitamininden zengin yeşil yapraklı sebze, fındık-ceviz gibi kabuklu yemiş, baklagil ve hububat tüketmesi olası bir E vitamini eksikliğini önleyecektir.

D VİTAMİNİ

D vitamini bağışıklık sistemi gelişiminde önemli rol oynamaktadır. D vitaminini kanda yüksek oranda bulunduran hamilelerin çocuklarında hırıltılı hastalık görülme oranı anlamlı olarak azalmaktadır. D vitamini güneş ışınları yardımıyla deride sentezlenir. Güneş görülmediğinde D vitamini de vücutta azalır. Bu nedenle kış aylarında da hamilelerin mümkün olduğunca güneşe çıkmaları D vitamini eksikliğini önleyecektir. D vitaminini besin takviyesi olarak almanın bu yönde fayda sağlayabileceği düşünülmektedir.

BALIK, BALIK YAĞI VE AKDENİZ DİYETİ

Omega 3 yağ asidlerinin alerjiyi önleyici, omega 6 yağ asidlerinin ise alerjiyi arttırıcı etkileri olduğu bilinmektedir.  Zeytinyağı ve balık yağı omega 3’den zengin gıdalardır. Ayçiçeği yağı, mısır özü yağı ve margarinler ağırlıklı olarak omega 6 içeren bitkisel yağlardır. Hamilelikte omega 3’ten zengin beslenmenin bebekte alerji astım gelişimini önlediğini gösteren birçok çalışma mevcuttur.  Ton balığı, somon ve alabalık gibi omega 3‘den zengin taze yağlı balık tüketmenin ve zeytinyağının bol kullanıldığı Akdeniz stili beslenmenin çocukta alerji ve astım görülme sıklığını azalttığı gözlenmiştir.

MEYVE / SEBZE

Hamilelikte bol meyve sebze tüketilmesinin çocukta alerji astım gelişim riskini belirgin azalttığı görülmüştür. Bu yönde meyvenin etkilerinin sebzeden üstün olduğu gözlenmektedir.

ÇİNKO, SELENYUM

Yapılan çalışmalar, hamilelik döneminde kandaki selenyum ve çinko düzeylerinin çocuktaki alerji / astım gelişimi üzerinde etkisi olmadığını göstermektedir.

C VİTAMİNİ

C vitamini bizzat alerjik hastaların beslenmesinde antioksidan özelliklerinden dolayı yüksek oranda bulunması önerilen bir besin öğesidir. Ancak hamilelikte ekstra C vitamini takviyesi almanın çocukta alerji / astım gelişimini azalttığı yönünde yeterince kanıt yoktur.

ALERJİ – ASTIMI ÖNLEMEDE HAMİLELERE ÖNERİLER

•    Alerjik genetik yapıya sahip hamilelerde alerji potansiyeli olan balık, kuruyemiş ve yumurta gibi gıdaların kısıtlanması, bebekte alerji ve astım gelişimini etkilememektedir. Hamilelere bu yönde bir diyet önerilmemektedir.
•    Besin öğelerinin doğal yollardan alınması ticari şekillerde bulunan kapsülleri kullanmaktan daha etkilidir. Bol meyve, yeşil sebze, tam tahıl, et, yumurta, balık, zeytinyağı gibi etkinliği kanıtlanmış besin öğelerini içeren dengeli bir beslenme, bebekler için alerjiye karşı en etkin korumadır.

•    Hamileler güneşe çıkmaktan kaçınmamalı, kış aylarında güneş gördükleri her fırsatı değerlendirmelidirler.
•    Hamilelikte sigara içilmesi bebeklerin akciğer gelişimini engellemekte ve astıma yol açmaktadır. Bu nedenle gebelikte aktif ve pasif sigara içiciliği kesinlikle önerilmemektedir.

Prof. Dr. Yonca NUHOĞLU
Çocuk Sağlığı Hastalıkları ve Çocuk Alerjisi Uzmanı

 

Paylaşmak ister misin?

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Güvenlik kodu
Yenile